Back

ⓘ Açıq elm



                                               

A-0 System

A-0 System - Qreys Mürrey Hopper tərəfindən 1951 və 1952-ci illərdə UNIVAC I üçün yazılmış, elektron kompüterlər üçün hazırlanmış erkən tərtibçi ilə əlaqəli bir vasitə idi. A-0 müasir tərtibçi anlayışından daha çox yükləyici və ya bağlayıcı kimi işləyirdi. Bir proqram subroutinlər və mübahisələrin ardıcıllığı olaraq təyin olundu. Subroutinlər bir rəqəmli kodla müəyyən edilir və alt proqramların dəlilləri hər subroutin kodundan sonra birbaşa yazılırdı. A-0 sistemi, spesifikasiyanı qeyd olunan proqramı həyata keçirmək üçün ikinci dəfə kompüterə verilə bilən maşın koduna çevrilirdi. A-0 siste ...

                                               

Stüart Holl

Stüart Holl, Kinqston – 10 fevral 2014, London) - britaniyalı marksist istiqamətli mədəniyyət və kütləvi rabitə sosioloqu.

Açıq elm
                                     

ⓘ Açıq elm

Açıq elm uğrunda hərəkatın populyarlığı getdikcə daha geniş vüsət alır. Elmi piratlıqdan fərqli olaraq onun tərəfdarları elmi informasiyaya leqal− açıq girişə keçməyə və məqalələri elə nəşrlərdə dərc etdirməyə çalışırlar ki, onları oxumaq və isdifadə etmək ödənişsiz və məhdudiyyətsiz olsun. Bu ideyanın tərəfdarları elmə girişin astanasını aşağı salmağı təklif edirlər, onlar belə hesab edirlər ki, hər bir arzu edən insan tədqiqatlarda iştirak etmək hüququna malik olmalıdır. Bu axında olan layihələri" vətəndaş elmi” citizen sciense və ya" elmi kraudsorsinq” adlandırırlar. Belə proqramlar çərçivəsində məsələn, kompyuter oyunlarının isdifadəçiləri – iştirakçıları zülalın və ya RNT-nin lazımı konformasiyasının axtarışı ilə məşğul ola bilərlər, bununla da onlar peşəkar alimlərə kömək etmiş olurlar. Əgər onlar qiymətli bir kəşf etmiş olsalar – əsl elmi məqalənin həmmüəllifləri olarlar. Açıq girişə dəqiqləşdirilməyə ehtiyacı olan" xam” məlumatlar da qoyula bilər – məsələn, astronomik müşahidələr və ya genlərin oxunması.

                                     

1. Açıq elmin tənqidi

Bu hərəkatın tənqidçiləri göstərirlər ki, belə məlumatlar zərərli isdiqamətə isdifadə oluna bilər – məsələn, təhlükəli virusların genləri haqqındakı məlumatlar bioloji silah yaradanlara komək edə bilər. Digər tərəfdən, arzu edən hər kəsə məqalələrin oxumaq hüququnun verilməsi siyasəti dərc etdirməzdən əvvəl öz nəticələrini daha diqqətlə əsaslı surətdə yoxlamaq zərurətinə gətirib çıxarır. Eləcə də açıq elm yeni, qeyri-standart həllərin axtarışına yardım edir, böyük həcmli məlumatların öhdəsindən gəlməyə və elmi cəmiyyət daxilində sürətli informasiya mübadiləsinə kömək edir. Elə görünür ki, açıq elm uğrunda hərəkat elmi piratlığa ziddir, ancaq görüşlərdəki bu fərq illuziyadır. Elmi piratların özlərinin qeyd etdiyi kimi onların fəaliyyətinin əsas məqsədi – nəşriyyatı elmi informasiyaya intellektual mülkiyyətin hüquq sxemlərinin çox köhnəldiyinə və tədqiqatın nəticələrini monopolizə etmək səylərinin baş tutmayacağına əmin etməkdir. Çünki proqramçılar istənilən qadağanı dəf etməyi öyrənirlər. Nəşriyyatlar pullu abunənin mənasız olduğunu dərk etdikdə dünya ümumi açıq giriş lisenziyasına keçəcəkdir. Qələcəyi acıq elm tərəfdarları və elmi piratlar məhz belə görürlər.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →